Giriş

Orhan Gazi Osmanlı sultanlarının ikincisidir. 1281 yılında Söğüt’te doğdu. Babası hanedanın kurucusu Osman Gazi, Annesi Şeyh Edebali’nin kızı Mal Hatun’dur. İyi bir eğitim aldı. Eğitimi Boyunca ;

  • Osman Gazi’nin Alpleri ile gazalara katıldı.
  • Askeri taktikler öğrendi.
  • Devrin silahlarını iyi kavradı.

Orhan Gazi beyliğin başına geçmeden önce Bizans tekfurları ile çokça gazalara girişti ve onları mağlubiyete uğrattı. Tedbiri elden bırakmayan Orhan Gazi 1298’de Bizanslılar tarafından tertiplenen süikastli düğüne katıldı. Bilecik Tekfuru’na gelin giden Yarhisar Tekfuru’nun kızı Holofira’yı esir aldı. Holofira İslamiyeti kabul etti ve Nilüfer ismini aldı. Orhan Bey Nilufer Hatun’la evlendi. İlk beylik tecrübesini 1301 yılında Sultanönü bölgesinde yaptı. İlk fethini ise Köprühisar’ı feth ederek gerçekleştirdi.

Şimdi de Orhan Gazi’nin hükümdarlığı süresince olan önemli olaylara bakıp onlar üzerinden gidelim.

1324 – Orhan Gazi’nin tahta geçişi.
1326 – Bursa’nın fethi.
1331 – İznik’in fethi.
1334 – Karesi Beyliği’nin İlhakı
1337 – Kocaeli bölgesinin Osmanlılar tarafından alınışı ( Malumat genişleme olduğundan dolayından yer verilmemiştir )
1346 – Orhan Gazi’nin Kantakuzenos’un kızı ile evliliği ve Bizans’la ittifakı
1349-1352 – Süleyman Paşa’nın Rumeli’ye geçişi ve Çimpe Kalesi’nin Osmanlılar tarafından alınışı.
1352 – Osmanlıların, Cenevizlilere Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri.
1354 – Gelibolu’nun Osmanlılar tarafından alınışı. ( Çimpe Kalesinde Açıklanmıştır )
1361 – İlk müzikli spor gösterisi. ( Yağlı Güreş ) ( Malumat az ve belirli olduğundan
1362 – Orhan Gazi’nin vefatı ve I.Murat’ın tahta çıkışı

1324- Orhan Gazi’nin Tahta Geçişi

Osman Bey iktidarını kendi eli ile oğlu Orhan’a vermiştir. Hastalıktan ve yorgunluktan bunalan Osman Gazi istirahata çekilmiştir. Beyliğine oğlu Orhan’ı vekil atamıştır. Orhan Gazi’nin asıl tahta çıkışı Bursa’nın fethinden bir gün sonrasıdır. Osman Gazi Bursa’nın fethi sırasında ağır bir şekilde hastaydı, tarihçiler bu konuda üç rivayet verir bunlar ;

  • Fetih sırasında hastaydı ve fetih nazil olmadan hakkın rahmetine kavuştu.
  • Fethin son safaları başlamdan önce hakkın rahmetine kavuştu.
  • Fetih gerçekleştikten sonra, haberi aldı, beyliği Orhan Gazi’ye bırakıp hakkın rahmetine kavuştu.

Bu üç sonuçtan en yaygın olanı en sonuncu görüştür.

1326- Bursa’nın Fethi

Bursa, Osmanlı’nın kuruluşundan beri odak merkezi olmuştur. Güney Marmara’nın genel merkezi olan Bursa çevre ticaretin ve bölgenin de genel merkeziydi.  1314’te başlanan abluka Bursa’nın çevre ilçeleri ve semtlerinin alınması ile gittikçe daralmıştır. 1326 yılına gelindiğinde artık şehrin dayanacak gücü kalmadı ve Bursa Garnizon kumandanı şehri teslim etti.

1331- İznik’in Fethi

 

Orhan Gazi Bursa’dan hemen sonra İznik mevkiine yürüdü, bunun üzerine Bizans İmparatoru III. Andornikos bir ordu toparladı ve Orhan Gazi’nin üzerine yürüdü. Orhan Gazi bunun üzerine İznik’te ordusundan bir kısmı bıraktı ve İstanbul’a doğru yürüdü. Maltepe mevkiilerine geldiğinde ise Bizans orduları ile karşılaştı. Başlayan çarpışma da Osmanlı orduları üstün geldi ve Bizans ordusu çekildi. Bu savaşın sonucundan sonra İznik komutanı ümidini tamamen kesti ve Orhan Gazi İznik’i de feth etmiş oldu.

Karesi Beyliğinin İlhakı

Karesi Beyliği en uçtaki beyliklerden biriydi. Deniz kıyısında olan ve denizcilikle uğraşan Karesi Beyliği diplomatik olarak Osmanlı’ya katıldı. Osmanlı bu ilhaktan sonra donanmacılığa önem verdi.

1346 – Orhan Gazi’nin Kantakuzenos’un Kızı İle Evliliği ve Bizans’la İttifakı

Orhan Gazi, Bizans’taki iç karışıklıklardan yararlanarak, taht oyunu ile Kantakuzenos’un kızı karşılığında tahta çıkmasına yardımcı olmuştur. Bunun sonucunda Osmanlı’ya Rumeli’den mevki verilmiştir.

1349-1352 – Süleyman Paşa’nın Rumeli’ye Geçişi ve Çimpe Kalesi’nin Osmanlılar Tarafından Alınışı.

 

Osmanlıların Rumeli’ye hep sallarla geçtiği anlatılır, kendim de olmak üzere zaman boyunca böyle düşünmüşümdür bu hususta ama yeni bulgular gösteriyor ki sal olayı sadece bir efsaneden ibaret olabilir. Sal hikayesi, Karesili gazilerin zaman zaman sal veya küçük gemilerle karşı sahile yaptıkları akınlarının bir yankısı olabilir. Osmanlılar yüksek ihtimal ya Ceneviz gemilerini kiralayıp geçtiler ya da küçük gemilerle karşıya geçtiler. Rumeli’ye yerleşmede etkisi olan diğer bir faktörde Gelibolu’nun Rum valisi Asen’in üç oğlundan birinin kardeşlerini sevmeyip Müslüman olmasaydı. Sultan Orhan’ın büyük oğlu Süleyman Paşa’nın gayretiyle, Osmanlılar, 1352’de ilkin Tsympe ( Cinbi/ Çimpe ) Kalesi’ni ele geçirmişler, iki yıl sonra, büyük stratejik önemdeki Gelibolu’yu işgal etmiş ve beş yıl içinde Trakya’nın güney bölgesini fethederek, Anadolu’dan asker ve halk getirip yerleştirmişler. Böylece kısa zamanda Avrupa yakasında güçlü bir köprü-başı kurmuşlardır.

1362 – Orhan Gazi’nin vefatı ve I.Murat’ın tahta çıkışı

 

Orhan Gazi devlet teşkilatmasına önem vermiş, askeri alanda ”Yaya ve Müsellemleri” kurmuştur. Osmanlı Ordusu büyük başarılar elde etmiş Avrupa’ya ilk geçişini sağlamıştır. Orhan Gazi Osmanlı’nın büyük bir sultanı olarak tarihe adını yazdırmıştır.

Kaynakça

1- Halil İnalcık – Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar I

2- Halil İbrahim İnal – Osmanlı Tarihi